අද කාලේ සෝෂල් මීඩියා ඇරියොත් අපිට හැමතැනම දකින්න ලැබෙන ප්‍රධානම මාතෘකාවක් තමයි AI (Artificial Intelligence) නැත්නම් කෘත්‍රිම බුද්ධිය කියන්නේ. ලංකාවේ තාක්ෂණික ක්ෂේත්‍රය ඇතුළේ වගේම සාමාන්‍ය මිනිස්සු අතරත් AI සම්බන්ධ සිදුවීම් මේ දවස්වල මාරම විදියට viral යනවා. ඉතින් අපි අද කතා කරන්න යන්නේ ලංකාවේ සෝෂල් මීඩියා සහ ප්‍රායෝගික ජීවිතය ඇතුළේ AI නිසා සිද්ධ වෙන සුපිරිම වගේම භයානකම සිදුවීම් කිහිපයක් ගැනයි. සරලවම කිව්වොත්, මේක "ගොඩ යන්න ආපු Tech එකක්ද, නැත්නම් කෙළවෙන්න ආපු Trap එකක්ද?" කියලා අපි විග්‍රහ කරලා බලමු.
1. Facebook එකේ රජ කරන AI Fake Profiles සහ Scams
ළඟකදි ලංකාවේ සෝෂල් මීඩියා පරිශීලකයන් මුහුණ දෙන ලොකුම ප්‍රශ්නයක් ගැන systematic study එකක් කෙරුණා. ඒකෙන් හෙළි වුණු කරුණු ඇත්තටම මදක් භයානකයි. Facebook එකේ ඉන්න අතිශය ආකර්ෂණීය ගැහැණු ළමයින්ගේ profiles විශාල ප්‍රමාණයක් ඇත්තම මිනිස්සු නෙවෙයි, ඒවා AI-generated fake personas.
- ක්‍රියාවලිය (The Process): Scammersලා කරන්නේ AI tools පාවිච්චි කරලා 100%ක්ම තාත්වික (highly realistic) රූප නිර්මාණය කරන එකයි. ඊට පස්සේ පාළුවෙන් ඉන්න, නැත්නම් ආර්ථික අපහසුතා තියෙනවා වගේ emotionally charged posts දාලා මිනිස්සුන්ව attract කරගන්නවා.
- අරමුණ (The Ultimate Trap): මේ profiles වලට රැවටිලා inbox යන අයව පස්සේ කාලෙක crypto scams, gambling (සූදු සයිට්) සහ එක එක විදියේ අන්තරාදායක financial platforms වලට direct කරනවා.
- භයානකකම: මේ profiles ක්‍රියාත්මක වෙන්නේ coordinated behavior එකකින්. ඒ කියන්නේ එකම රටාවකට, එකම captions මිනිත්තු කිහිපයක් ඇතුළත share වෙනවා. සාමාන්‍ය කෙනෙකුට මේවා AI කියලා අඳුරගන්න බැරි තරමටම image quality එක ඉහළයි.
2. දේශපාලන ලෝකය කලඹන Deepfakes සහ Synthetic Content
ඊළඟට ලංකාවේ වැඩිපුරම වෛරස් වෙන්නේ දේශපාලන ක්ෂේත්‍රයට අදාළ AI නිර්මාණයි. ළඟකදි බත්තරමුල්ලේ පාර්ලිමේන්තු පාරේ මාරම වැස්සක් අස්සේ විපක්ෂය ලොකු protest (විරෝධතාවයක්) එකක් කරනවා වගේ පින්තූරයක් Facebook එකේ වේගයෙන් පැතිරුණා. නමුත් පසුව කරපු විධිමත් fact check එකකින් ඔප්පු වුණා ඒක සම්පූර්ණයෙන්ම AI එකකින් හදපු synthetic content එකක් කියලා. ඒ photo එකේ තිබ්බ geography එක (පරිසරය) සැබෑ පාර්ලිමේන්තු වටපිටාවට ගැලපුණේ නැහැ. ඒ වගේම ප්‍රමුඛ පෙළේ දේශපාලන නායකයන්ගේ මුහුණු සහ හඬ (voice cloning) පාවිච්චි කරලා හදපු deepfake videos සෑහෙන්න වෛරස් වෙනවා. මිනිස්සු මේවා සැබෑ ඒවා කියලා හිතලා share කරන එක තමයි මෙතන තියෙන ලොකුම ඛේදවාචකය.
3. ප්‍රවාහන ක්ෂේත්‍රයට එන AI (Real-world Application)
AI කියන්නේ හැමතිස්සෙම නරක දෙයක් නෙවෙයි. ලංකාවේ ප්‍රවාහන ක්ෂේත්‍රය ඩිජිටලයිස් කරන්න සුපිරි පියවරක් අරන් තියෙනවා. ලංකාවේ පෞද්ගලික බස් රථ වලට AI-powered monitoring system එකක් හඳුන්වා දීලා තියෙනවා. මේකට කියන්නේ ADAS (Advanced Driver Assistance System) කියලා. මේ සිස්ටම් එකෙන් බස් රථයේ රියදුරුට නිදිමත ආවොත්, නැත්නම් පාරේ වැරදි විදියට ඩ්‍රයිව් කරලා accident එකක් වෙන්න ගියොත්, බස් එකේ තියෙන AI camera එකෙන් ඒක real-time හඳුනාගෙන ඩ්‍රයිවර්ව alert කරනවා. මේක අපේ රටේ road safety එකට ලැබුණු මරු tech upgrade එකක්.
අවසාන අදහස: අපිට මොකද වෙන්නේ?
තාක්ෂණය කියන්නේ දෙපැත්ත කැපෙන කඩුවක්. අපි AI පාවිච්චි කරලා graphic designing, coding, නැත්නම් automation ඉගෙනගත්තොත් අපිට freelancing කරලා ලංකාවේ ඉඳන්ම ඩොලර් වලින් earn කරන්න පුළුවන්. හැබැයි සෝෂල් මීඩියා එකේ දකින දකින පින්තූරෙයි, වීඩියෝ එකයි ඇත්ත කියලා විශ්වාස කරලා, නොදන්නා ලින්ක්ස් ක්ලික් කරන්න ගියොත් අපේ privacy එක වගේම bank account එකත් නැති වෙන්න පුළුවන්. ඒ නිසා බුද්ධිමත්ව Tech එකෙන් වැඩක් ගන්න. හැබැයි Tech එකට ඔයාව රවට්ටන්න ඉඩ දෙන්න එපා!